Μεγάλη Παρασκευή – Mεγάλη υπομονή

Οι εικόνες της ημέρας

Η Σταύρωση. Διά χειρός Σπυρίδωνος Βεντούρα. Δωδεκάορτο τέμπλου Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Λευκάδος.
Ολόγλυφη αμφιπρόσωπη παράσταση Αποκαθήλωσης που χρησιμοποιούνταν ως Σώμα Επιταφίου.
Διά χειρός Στυλιανού Δεβάρη; Ι. Ναός Αγίων Αναργύρων Λευκάδος.

Οι ύμνοι της ημέρας

Τα  Εγκώμια του Επιταφίου Θρήνου

– ε π ι λ ο γ ή –

ΣΤΑΣΙΣ ΠΡΩΤΗ

Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ, κατετέθης Χριστέ, καὶ Ἀγγέλων στρατιαὶ ἐξεπλήττοντο συγκατάβασιν δοξάζουσαι τὴν σήν.

Ἡ ζωὴ πῶς θνῄσκεις; πῶς καὶ τάφῳ οἰκεῖς; τοῦ θανάτου τὸ βασίλειον λύεις δέ, καὶ τοῦ ᾅδου τοὺς νεκροὺς ἐξανιστᾶς.

Μεγαλύνομέν σε, Ἰησοῦ Βασιλεῦ, καὶ τιμῶμεν τὴν Ταφὴν καὶ τὰ Πάθη σου, δι’ ὧν ἔσωσας ἡμᾶς ἐκ τῆς φθορᾶς.

Μέτρα γῆς ὁ στήσας, ἐν σμικρῷ κατοικεῖς, Ἰησοῦ παμβασιλεῦ τάφῳ σήμερον, ἐκ μνημάτων τοὺς θανόντας ἀνιστῶν.

Μετὰ τῶν κακούργων, ὡς κακοῦργος Χριστέ, ἐλογίσθης δικαιῶν ἡμᾶς ἅπαντας, κακουργίας τοῦ ἀρχαίου πτερνιστοῦ.

Ὁ ὡραῖος κάλλει, παρὰ πάντας βροτούς, ὡς ἀνείδεος νεκρὸς καταφαίνεται, ὁ τὴν φύσιν ὠραΐσας τοῦ παντός.

Ὢ θαυμάτων ξένων! ὢ πραγμάτων καινῶν! Ὁ πνοῆς μοι χορηγὸς ἄπνους φέρεται, κηδευόμενος χερσὶ τοῦ Ἰωσήφ.

Ἀληθὴς καὶ πόλου, καὶ τῆς γῆς Βασιλεύς, εἰ καὶ τάφῳ σμικροτάτῳ συγκέκλεισαι, ἐπεγνώσθης πάσῃ κτίσει Ἰησοῦ.

Οἴμοι φῶς τοῦ Κόσμου! οἴμοι φῶς τὸ ἐμόν! Ἰησοῦ μου ποθεινότατε ἔκραζεν, ἡ Παρθένος θρηνῳδοῦσα γοερῶς.

Νοερῶν συντρέχει, στρατιῶν ἡ πληθύς, Ἰωσὴφ καὶ Νικοδήμῳ συστεῖλαί σε, τὸν ἀχώρητον ἐν μνήματι σμικρῶ.

Νεκρωθεὶς βουλήσει, καὶ τεθεὶς ὑπὸ γῆν, ζωοβρύτα Ἰησοῦ μου ἐζώωσας, νεκρωθέντα παραβάσει με πικρᾷ.

Ὥσπερ λέων Σῶτερ, ἀφυπνώσας σαρκί, ὡς τις σκύμνος ὁ νεκρὸς ἐξανίστασαι, ἀποθέμενος τὸ γῆρας τῆς σαρκός.

ΣΤΑΣIΣ ΔΕΥΤΕΡΑ

Ἄξιόν ἐστι, μεγαλύνειν σε τὸν Ζωοδότην, τὸν ἐν τῷ Σταυρῷ τὰς χεῖρας ἐκτείναντα, καὶ συντρίψαντα τὸ κράτος τοῦ ἐχθροῦ.

Ἔφριξεν ἡ γῆ, καὶ ὁ ἥλιος Σῶτερ ἐκρύβη, σοῦ τοῦ ἀνεσπέρου φωτὸς Χριστέ, ἐν τῷ τάφῳ δύντος νῦν σωματικῶς.

Ὥσπερ πελεκάν, τετρωμένος τὴν πλευράν σου Λόγε, σοὺς θανόντας παῖδας ἐζώωσας, ἐπιστάξας ζωτικοὺς αὐτοῖς κρουνούς.

Θρῆνον ἱερόν, δεῦτε ᾄσωμεν Χριστῷ θανόντι, ὡς αἱ Μυροφόροι γυναῖκες πρίν, ἵν’ ἀκούσωμεν τὸ Χαῖρε σὺν αὐταῖς.

Τέτρωμαι δεινῶς, καὶ σπαράττομαι τὰ σπλάγχνα Λόγε, βλέπουσα σφαγήν σου τὴν ἄδικον, ἡ Παρθένος ἀνεβόα ἐν κλαυθμῷ.

Ὄμμα τὸ γλυκύ, καὶ τὰ χείλη σου πῶς μύσω Λόγε; πῶς νεκροπρεπῶς δὲ κηδεύσω σε; Μετὰ φρίκης ἀνεβόα Ἰωσήφ.

ΣΤΑΣIΣ ΤΡΙΤΗ

Αἱ γενεαὶ πᾶσαι, ὕμνον τῇ Ταφῇ σου, προσφέρουσι Χριστέ μου.

Καθελὼν τοῦ ξύλου, ὁ Ἀριμαθαίας, ἐν ταφῶ σε κηδεύει.

Μυροφόροι ἦλθον, μύρα σοι Χριστέ μου, κομίζουσαι προφρόνως.

Οὕς ἔθρεψε τὸ μάννα, ἐκίνησαν τὴν πτέρναν, κατὰ τοῦ Εὐεργέτου.

Οὕς ἔθρεψε τὸ μάννα, φέρουσι τῷ Σωτῆρι, χολὴν ἅμα καὶ ὄξος.

Ὢ γλυκύ μου ἔαρ, γλυκύτατόν μου Τέκνον, ποῦ ἔδυ σου τὸ κάλλος;

Ἔῤῥαναν τὸν τάφον, αἱ Μυροφόροι μύρα, λίαν πρωὶ ἐλθοῦσαι.

Ἰωσὴφ κηδεύει, σὺν τῷ Νικοδήμω, νεκροπρεπῶς τὸν Κτίστην.

Ὕπτιον ὁρῶσα, ἡ Πάναγνός σε Λόγε, μητροπρεπῶς ἐθρήνει.

Ὦ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου, γλυκύτατόν μου Τέκνον, πῶς τάφῳ νῦν καλύπτῃ;

Ἰκρίω προσεπάγης, ὁ πάλαι τὸν λαόν σου, στύλῳ νεφέλης σκέπων.

Αἱ Μυροφόροι Σῶτερ, τῷ τάφῳ προσελθοῦσαι, προσέφερόν σοι μύρα.

Ἀνάστηθι, οἰκτίρμον, ἡμᾶς ἐκ τῶν βαράθρων, ἐξανιστῶν τοῦ ᾅδου.

Ἀνάστα Ζωοδότα, ἥ σε τεκοῦσα Μήτηρ, δακρυῤῥοοῦσα λέγει.

Εἰρήνην Ἐκκλησία, λαῷ σου σωτηρίαν, δώρησαι σῆ Ἐγέρσει.

Δόξα Πατρὶ. Ὦ Τριὰς Θεέ μου, Πατὴρ Υἱὸς καὶ Πνεῦμα, ἐλέησον τὸν Κόσμον.

Καὶ νῦν. Ἰδεῖν τὴν τοῦ Υἱοῦ σου, Ἀνάστασιν Παρθένε, ἀξίωσον σοὺς δούλους.

“Η ζωή του Χριστού”

Το σχόλιο της ημέρας

Τα έθιμά μας

Τ ου Χριστού τα Πάθη

(όπως τραγουδιόταν στο Πινακοχώρι Λευκάδας – βλ. Πανταζή Κοντομίχη, Δημοτικά Τραγούδια Λευκάδας, εκδ. Γρηγόρη)

 Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα,
σήμερα όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται.
Σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι,
οι άνομοι και τα σκυλιά κι οι τρισκαταραμένοι
για να σταυρώσουν το Χριστό, τον πάντων βασιλέα.
Κι ο Κύριος εθέλησε να μπει σε περιβόλι,
να κάμει δείπνο μυστικό να τον συλλάβουν όλοι.
Κι η Παναγιά η Δέσποινα καθόταν μοναχή της,
τας προσευχάς της έκανε για το μονογενή της.
Φωνή της ήρθε εξ ουρανού κι απ’ αρχαγγέλου στόμα:
«Πάψε, Κυρά μ’, τας προσευχάς, πάψε και τας μετάνοιας.
Το Γιόκα Σου τον πιάσανε και στο χαλκιά τον πάνε.
Χαλκιά, χαλκιά φκιάσε καρφιά, φκιάσε τρία περόνια
κι εκείνος ο παράνομος βαρεί και φκιάνει πέντε.
Βάλτε τα δυο στους πόδας του και τ’ άλλα δυό στας χείρας,
το πέμπτο το φαρμακερό μπήξτε το στην καρδιά του
να χύσει αίμα και νερό να πληγωθεί η καρδιά του».
Κι η Παναγιά σαν τ’ άκουσε βαριά λιγοθυμάει.
Σταμνί νερό της ρίξανε, τρία κανάτια μόσχο
για να της έρθει ο λογισμός για να της έρθει ο νους της.
Και σαν της ήρθε ο λογισμός και σαν της ήρθε ο νους της
Ζητάει μαχαίρι να σφαεί για το Μονογενή της.
Ζητάει φωτιά για να καεί, ζητάει γκρεμό να πέσει».
Η Μάρθα κι η Μαγδαληνή και του Ιακώβου η μάνα
και του Λαζάρου η αδερφή κι οι τέσσαρες αντάμα
σαν πήραν το στρατί – στρατί, στρατί το μονοπάτι,
το μονοπάτι τα έβγαλε μεσ’ στου Ληστού την πόρτα.
«Άνοιξε πόρτα του Ληστού και πόρτα του Πιλάτου».
Κι η πόρτα από το φόβο της ανοίγει μοναχή της.
Κοιτάει δεξά, κοιτάει ζερβά, κανένα δεν γνωρίζει.
Κοιτάει δεξιότερα, βλέπει τον Αη-Γιάννη.
«Αη-Γιάννη, Αη-Γιάννη Πρόδρομε και Βαπτιστά του Γιου μου,
μην είδες τον Υιόκα μου και Σε το δάσκαλό σου;»
«Ποιος έχει γλώσσα να σου πει, χείλη να σου μιλήσει;
Ποιος έχει χεροπάλαμο για να σου τονε δείξει;
Βλέπεις Εκείνο το γυμνό, τον παραπονεμένο;
Εκείνος είν’ ο Γιόκας σου κι εμέ ο δάσκαλός μου…»

Και λίγη Λευκάδα ακόμη…

Δραστηριότητα: Φτιάχνουμε έναν Επιτάφιο στο σπίτι!

Αντιγράφουμε από το ιστολόγιο του σεβαστού μας π. Καλλινίκου Μαυρολέοντος από την Κάρπαθο:

https://papakallinikos.wordpress.com/

Ἕναν.. Έπιτάφιο! Μάλιστα! Ἕναν Ἐπιτάφιο!

Μιά πολύ ὡραία ίδέα… νά φτιάξετε στό σπίτι σας ἕναν ἐπιτάφιο, μιά καί φέτος δέν θά εἶναι δυνατόν οὔτε νά στολιστεῖ οὔτε νά ψαλλοῦν τά ἐγκώμια ἀπό ὅλους μας τριγύρω του οὔτε ἀκόμη νά γίνει ἡ περιφορά του «ἀνά τάς ὁδούς καί τάς ρύμας»!

Λοιπόν… φτιάξε ἐσεῖς μαζί μέ τά παιδιά σας στό σπίτι ἕναν Ἐπιτάφιο. Ἡ ἰδέα ἀνήκει στήν ξεχωριστή συνάδελφο Νηπιαγωγό κ.Τριάδα Παπαδοπούλου -Νικητιάδη, πού ὄχι μόνο συνέλαβε τήν ἰδέα πρίν τρία χρόνια… ἀλλά μαζί μέ τίς συναδέλφους της καί τούς μαθητές της… κατασκεύασε τόν ὡραιότατο αὐτόν ἐπιτάφιο, πού βλεπετε στήν ἑπόμενη εἰκόνα άλλά καί πραγματοποίησε τήν περιφορά του στήν αὐλή τῶν Νηπιαγωγείων στήν πόλη τῆς Καρπάθου!

Γιά τό πς κατασκευάζεται πιτάφιος, μς δίνει λεπτομερες δηγίες δια,τήν ποία καί συγχαίρουμε καί εχαριστομε δημοσίως!

Ἦταν τέτοιες μέρες πρὶν τρία χρόνια, ποὺ δουλεύοντας μὲ τὰ παιδιὰ τοῦ Νηπιαγωγείου τὴν θεματικὴ ἑνότητα «Πάσχα» καὶ μιλώντας γιὰ τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα, συναποφασίσαμε νὰ φτιάξουμε κι ἐμεῖς ἕναν ἐπιτάφιο. Ἡ ἰδέα μᾶς ἐνθουσίασε ὅλους!


Ξεκινήσαμε μὲ πολὺ ἁπλὰ ὑλικά, τὰ «ἄχρηστα – χρήσιμα » ποὺ λέμε ἐμεῖς στὸ Νηπιαγωγεῖο: ἕνα χαρτόκουτο ποὺ μὲ χαρτοκόπτη κάναμε σὲ κάθε πλευρὰ του ἕνα ἄνοιγμα. Στὴ συνέχεια τὸ βάψαμε μὲ τέμπερες καὶ τσαλακώσαμε χαρτὶ τοῦ μέτρου καὶ τὸ κολλήσαμε στὴν κορυφὴ γιὰ νὰ κάνουμε τὸν τροῦλο.

Ἔπειτα κάναμε πολλὰ-πολλὰ μπαλάκια λευκὰ καὶ κόκκινα ἀπὸ γκοφρὲ χαρτὶ (ἑκατοντάδες μπαλάκια) καὶ διακοσμήσαμε τὸν ἐπιτάφιό μας. Πήραμε ἕνα κομμάτι φελιζὸλ καὶ τὸ ντύσαμε μὲ κόκκινο βελουτὲ χαρτὶ καὶ περιμετρικὰ βάλαμε μία ὡραῖα δαντελίτσα, αὐτὲς ποὺ τὶς πουλᾶνε μὲ τὸ μέτρο καὶ φυσικὰ στὸ κέντρο τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ μετὰ τὴν ἀποκαθήλωση.

Μὲ καρφίτσες στερεώσαμε τὸ διακοσμημένο χαρτόκουτο πάνω στὸ φελιζόλ, μὲ βελουτὲ χαρτὶ ντύσαμε δύο κυλινδρικὰ ρολὰ καὶ τὰ κολλήσαμε κάτω ἀπὸ τὸ φελιζὸλ γιὰ νὰ μποροῦν τὰ παιδιὰ νὰ κρατᾶνε στοὺς ὤμους τοὺς τὸν ἐπιτάφιο.

Ἕνας χρυσὸς σταυρὸς μπῆκε στὴν κορυφὴ καὶ ἤμασταν ἕτοιμοι γιὰ τὴν περιφορὰ στὴν αὐλὴ τοῦ Νηπιαγωγείου μας, ἡ ὁποία ἔγινε μὲ περισσὴ κατάνυξη ἀπ’ὅλους ἐνῶ ἀπὸ τὸ μαγνητόφωνο ἀκουγόταν τὰ ἐγκώμια ἀπὸ τὴ φωνὴ τοῦ Πέτρου Γαϊτάνου….

Σᾶς παρακινοῦμε νὰ ἐπιχειρήσετε νὰ τὸ φτιάξετε μαζὶ μὲ τὰ παιδιά, τὶς ἡμέρες αὐτὲς τοῦ ἐγκλεισμοῦ, ἡ ἐπιτυχία θὰ εἶναι δεδομένη καὶ τὸ ταξίδι τῆς δημιουργίας μόνο χαρὰ θὰ φέρει σὲ ὅλους! Καλὴ μεγαλοβδομάδα!

Μέσα στόν Ἐπιτάφιο τοποθετοῦμε τό πανί μέ τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Τά παιδιά μποροῦν νά τό χρωματίσουν καί νά τό τοποθετήσουν έκεῖ.

Η συνταγή της ημέρας: Ταχινόσουπα αλάδωτη

Την ημέρα αυτή κανονικά “δεν μπαίνει κατσαρόλα στη φωτιά”. Δεν μαγειρεύουμε δηλαδή. Τρώμε πρόχειρο φαγητό χωρίς λάδι (ψωμί, χαλβά, ελιές, ξηρούς καρπούς κτλ.) Παραθέτουμε παρ’ όλα αυτά όμως μια απλή άλαδη συνταγή…

Σαν σήμερα… στην Κατασκήνωση

Η ταινία της ημέρας: Η ζωή του Χριστού μας σε 4 λεπτά!

Μια ιστορία για κάθε μέρα

Η ιστορία των Αγίων Τριών Παίδων που θα ακούσουμε το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου στην εκκλησία.

Τα παζλ της ημέρας

– παιδικό (35 τεμάχια)

βασισμένο σε πίνακα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκρέκο)

– για δυνατούς λύτες… (120 τεμάχια)

“Σώμα” Επιταφίου. Χρυσοκέντητο σε βελούδο με ρωσικά γράμματα και προέλευση από τη Ρωσία (19ος αι.). Δώρο Λευκαδίου εμπόρου στη Ρωσία (πιθανόν του Ευσταθίου Ζάκκα, εγκατεστημένου στην Οδησσό) στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελιστρίας Λευκάδος. Έχει δανεισθεί και εκτίθεται στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Ι. Μονής Φανερωμένης Λευκάδος.

Παιχνίδι: Ποιος είπε, πού, πότε, τι;

Παιχνίδια στο χαρτί

Οι ζωγραφιές της Μεγάλης Παρασκευής

Διαγωνισμός 1

Απαντήστε σε έγγραφο word ή απευθείας σε μήνυμα (email ή messenger) τις ερωτήσεις του quiz “Ποιος είμαι; Πού είμαι;” ή σε εκτυπωμένο χαρτί (φωτογραφίστε το στη συνέχεια) και στείλτε τα στο e-mail: neotita_lefkas@yahoo.gr ή στο messenger: Κέντρο Νεότητας!

Ο πρώτος που θα απαντήσει όλες τις ερωτήσεις σωστά μέχρι το μεσημέρι του Μεγάλου Σαββάτου, θα απολαύσει μια γευστική τούρτα από το ζαχαροπλαστείο “SERANO” για το πασχαλινό τραπέζι της Κυριακής!

Από το ιστολόγιο του π. Καλλινίκου Μαυρολέοντος (Κάρπαθος): https://papakallinikos.wordpress.com/

Η αποστολή της ημέρας

Φωτογραφίστε τον Επιτάφιο που φτιάξατε στο σπίτι (κατασκευή) ή τις ζωγραφιές σας ή ό,τι άλλο δημιουργήσατε σήμερα και στείλτε τα στο e-mail: neotita_lefkas@yahoo.gr ή στο messenger: Κέντρο Νεότητας!

Για να μην ξεχνιόμαστε…